مقایسه تحصیل در ترکیه و ایتالیا ۱۴۰۵؛ هزینه، پذیرش، بورسیه و ویزا

مقایسه تحصیل در ترکیه و ایتالیا فقط مقایسه قیمت نیست. ایتالیا بورسیه های منطقه ای دارد که با درآمد خانوار سنجیده می شوند و می توانند بخش بزرگی از هزینه زندگی را پوشش دهند. ترکیه هم بورسیه دولتی Türkiye Bursları را دارد که شهریه، خوابگاه، بیمه و حقوق ماهانه را یکجا می دهد. شرط های ویزا، مدرک زبان، زمان بندی اپلای و حتی مسیر ورود به پزشکی در این دو کشور کاملا متفاوت است. در این مقاله همه این ها را کنار هم گذاشته ایم؛ هر رقم با منبع و سالش آمده و هر جا عدد رسمی پیدا نشد، صاف گفته ایم که نیست.

خلاصه مقایسه در یک جدول

اگر وقت نداری کل مقاله را بخوانی، این جدول تصویر کلی را می دهد. رقم های تومانی با نرخ آزاد یورو در ۴ مهر ۱۴۰۵ (هر یورو ۲۶۷٬۱۴۰ تومان، tgju) حساب شده اند.

منبع ردیف های شهریه، هزینه زندگی و کار دانشجویی: صفحه های Study in Europe کمیسیون اروپا برای ترکیه (به روزرسانی ۸ ژوئیه ۲۰۲۶) و ایتالیا (به روزرسانی ۲۴ مارس ۲۰۲۶). منبع ردیف های ویزای ایتالیا: بخشنامه رسمی وزارت دانشگاه و پژوهش ایتالیا (MUR) برای سال های تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و ۲۰۲۷-۲۰۲۸.

چرا این دو کشور معمولا با هم مقایسه می شوند؟

ترکیه و ایتالیا هر دو برای کسی که می خواهد با بودجه محدود مدرک معتبر بگیرد گزینه های جدی هستند، ولی از دو منطق متفاوت می آیند.

ترکیه یعنی نزدیکی جغرافیایی، هزینه زندگی پایین تر، تنوع زیاد دانشگاه خصوصی با برنامه های انگلیسی و پذیرش نسبتا سریع. در بیشتر دانشگاه های خصوصی، پذیرش بر اساس مدارک تحصیلی انجام می شود و زمان بندی انعطاف بیشتری دارد.

ایتالیا یعنی ورود به نظام آموزش عالی اتحادیه اروپا، شهریه دولتی پایین (در مقایسه با بیشتر کشورهای اروپای غربی) و بورسیه هایی که به درآمد وابسته اند نه فقط به معدل. در عوض، هزینه زندگی بالاتر است، روند اداری طولانی تر است و مهلت ها سفت و سخت اند.

هر دو کشور در فرایند بولونیا عضوند، یعنی ساختار مدرک ها (کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری) و سیستم واحدهای ECTS در هر دو با استاندارد اروپایی هم خوان است. در ایتالیا کارشناسی ۱۸۰ واحد و کارشناسی ارشد ۱۲۰ واحد است. در ترکیه کارشناسی معمولا ۴ سال طول می کشد و رشته های پزشکی و مرتبط ۵ تا ۶ سال.

اگر هنوز تصویر کلی تحصیل در ترکیه را نداری، مقاله تحصیل در ترکیه را هم ببین.

شهریه دانشگاه های دولتی؛ ارزان در هر دو، ولی با منطق متفاوت

ترکیه

کمیسیون اروپا شهریه سالانه دانشگاه های دولتی ترکیه را برای دانشجوی بین المللی این طور اعلام کرده:

• کارشناسی: ۲۵۰ تا ۷۰۰ یورو
• کارشناسی ارشد: ۵۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو

این بازه برای بیشتر رشته هاست. رشته های پزشکی و دندانپزشکی در بعضی دانشگاه های دولتی قیمت جداگانه دارند. مثلا شهریه رسمی دندانپزشکی دانشگاه آنکارا برای دانشجوی بین المللی در سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷، ۶٬۷۵۰ دلار برای دوره ترکی و ۱۰٬۱۵۰ دلار برای دوره انگلیسی است که به لیر و با نرخ بانک مرکزی ترکیه پرداخت می شود. جزئیات را در مقاله هزینه تحصیل دندانپزشکی در ترکیه آورده ایم.

ایتالیا

در ایتالیا شهریه دانشگاه دولتی برای بیشتر دانشجوها بر اساس وضعیت مالی محاسبه می شود. کمیسیون اروپا بازه کلی را ۹۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال اعلام می کند و می گوید شهریه به درآمد اعلام شده خانوار و رشته بستگی دارد.

برای اینکه عدد دقیق تری داشته باشی، دانشگاه پادوا (Università di Padova)، یکی از بزرگ ترین دانشگاه های دولتی ایتالیا، شهریه ثابت دانشجوی غیراروپایی مقیم خارج را برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ این طور منتشر کرده است:

پادوا برای دانشجوهای کشورهایی که وزارت دانشگاه ایتالیا آن ها را «کشور با شاخص توسعه انسانی پایین» می داند، رقم خیلی کمتری دارد (۹۳۰ و حدود ۹۹۷ یورو). ایران در طبقه بندی سازمان ملل در گروه «توسعه انسانی بالا» است، پس معمولا رقم های جدول بالا ملاک است؛ با این حال قبل از اقدام فهرست رسمی همان سال را چک کن. توجه کن که این رقم ها مال پادواست؛ هر دانشگاه ایتالیایی جدول خودش را دارد.

جمع بندی شهریه دولتی

در هر دو کشور شهریه دولتی پایین است ولی در ایتالیا تقریبا چهار تا پنج برابر ترکیه. در عوض، دانشگاه دولتی ایتالیا برای دانشجوی غیراروپایی مسیر روشن و ثابتی دارد، در حالی که ظرفیت دانشجوی بین المللی در دانشگاه های دولتی ترکیه محدود است و رقابت برای رشته های پرطرفدار بالاست.

شهریه دانشگاه های خصوصی

طبق کمیسیون اروپا، شهریه دانشگاه های خصوصی ترکیه برای کارشناسی و ارشد حدود ۴٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو در سال است. در ایتالیا این بازه ۶٬۰۰۰ تا بیش از ۲۰٬۰۰۰ یورو اعلام شده است.

دو تفاوت مهم وجود دارد:

• تعداد و تنوع: ترکیه تعداد زیادی دانشگاه خصوصی با برنامه های تمام انگلیسی دارد و بخش بزرگی از دانشجوهای بین المللی ترکیه در همین دانشگاه ها درس می خوانند. در ایتالیا وزن اصلی نظام آموزشی روی دانشگاه های دولتی است و دانشگاه خصوصی معمولا انتخاب اول دانشجوی بین المللی نیست.
• رشته های گران: در رشته های پزشکی و دندانپزشکی خصوصی ترکیه، شهریه از این بازه بالاتر می رود. مثلا شهریه رسمی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ دندانپزشکی انگلیسی در دانشگاه باهچه شهیر ۲۴٬۰۰۰ دلار و در مدیپول ۳۶٬۰۰۰ دلار (قیمت فهرست) است.

اگر بودجه ات برای دانشگاه خصوصی است، ترکیه معمولا گزینه های بیشتر و قیمت پایین تری دارد. اگر دنبال دانشگاه دولتی با شهریه پایین هستی، ایتالیا مسیر شفاف تری دارد، ولی هزینه زندگی اش را باید جدی بگیری.

هزینه زندگی؛ جایی که فاصله واقعی ایجاد می شود

شهریه دولتی ایتالیا پایین است، ولی هزینه زندگی تفاوت اصلی را می سازد. برآورد کمیسیون اروپا:

برای ترکیه، کمیسیون اروپا ریز هزینه ها را هم داده است: اسکان ۱۵۰ تا ۴۰۰ یورو، غذا ۱۵۰ تا ۲۵۰ یورو، رفت و آمد ۲۰ تا ۵۰ یورو و کتاب و تفریح از ۵۰ یورو به بالا. برای ایتالیا فقط بازه کلی اعلام شده و گفته شده که به شهر بستگی دارد.

مقایسه شهرها

برای اینکه تفاوت شهرها را ببینی، داده های سایت Numbeo (داده های کاربران) را کنار هم گذاشته ایم. این ها برآورد مردمی اند، نه آمار رسمی، ولی برای مقایسه نسبی مفیدند:

چند نکته از این جدول:

• اجاره در میلان تعیین کننده است. اجاره آپارتمان یک خوابه بیرون مرکز شهر در میلان بیش از ۱٬۰۰۰ یورو است؛ یعنی اگر در میلان خوابگاه نگیری، اجاره تنها از کل بودجه ماهانه برآورد شده کمیسیون اروپا برای یک دانشجوی متوسط جلو می زند. به همین دلیل بیشتر دانشجوها اتاق مشترک یا خوابگاه می گیرند.
• حمل و نقل ماهانه در ایتالیا ارزان تر از استانبول است. بلیت ماهانه در میلان و رم (قیمت عادی) از استانبول کمتر است.
• آنکارا در ترکیه ارزان ترین گزینه بین این چهار شهر است.

جمع هزینه سال اول؛ چهار سناریوی واقعی

حالا شهریه و هزینه زندگی را کنار هم بگذاریم. در این جدول بازه شهریه و زندگی کمیسیون اروپا را جمع کرده ایم (۱۲ ماه زندگی) و با یورو ۲۶۷٬۱۴۰ تومان به تومان برده ایم. هزینه بلیت، بیمه، ویزا و ودیعه اجاره در این جدول نیست.

یک نکته مهم که این جدول نشان نمی دهد: در ایتالیا بورسیه منطقه ای می تواند کل معادله را عوض کند. دانشجویی که بورسیه کامل منطقه ای بگیرد، ممکن است عملا از دانشجوی دانشگاه خصوصی ترکیه هزینه کمتری بپردازد. در بخش بعد این را دقیق می بینیم.

یک نکته دیگر هم این است که همه این هزینه ها ارزی است. هر ۱۰٬۰۰۰ تومان افزایش نرخ یورو، برای بودجه ۱۰٬۰۰۰ یورویی سالانه ۱۰۰ میلیون تومان هزینه اضافه می کند.

بورسیه ها؛ دو مدل کاملا متفاوت

ترکیه: Türkiye Bursları، بورسیه دولتی کامل

بورسیه دولتی ترکیه یک بسته کامل است. طبق سایت رسمی Türkiye Bursları:

• حقوق ماهانه: ۶٬۵۰۰ لیر برای کارشناسی، ۹٬۵۰۰ لیر برای ارشد و ۱۳٬۰۰۰ لیر برای دکتری
• شهریه کامل در دانشگاه های دولتی
• خوابگاه (برای کارشناسی در کل دوره)
• بیمه درمانی، یک دوره زبان ترکی یک ساله، و بلیت رفت و برگشت یک بار در کل دوره
• امکان ثبت ۱۲ انتخاب رشته و دانشگاه

شرط ها هم سخت اند: برای کارشناسی سن زیر ۲۱ سال و حداقل معدل ۷۰ درصد و برای پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی حداقل ۹۰ درصد. رقابت هم شدید است به طوریکه در سال ۲۰۲۶ نزدیک ۲۰۰ هزار نفر از ۱۶۴ کشور درخواست داده اند و حدود ۵ هزار بورسیه اعطا شده است.

همه جزئیات در مقاله بورسیه دولتی ترکیه آمده و شرط های هر رشته را در لیست رشته های بورسیه ترکیه نوشته ایم.

ایتالیا: بورسیه منطقه ای DSU بر اساس درآمد

در ایتالیا مهم ترین بورسیه برای دانشجوی بین المللی بورسیه «حق تحصیل» (Diritto allo Studio یا DSU) است که هر منطقه (Regione) از طریق یک سازمان منطقه ای می دهد. منطق این بورسیه با ترکیه فرق دارد: ملاک اصلی وضعیت مالی است، نه رقابت علمی. البته برای سال های بعد، کسب حد نصاب واحد (شرط شایستگی) هم لازم است.

برای اینکه عدد واقعی ببینی، فراخوان رسمی سازمان DiSCo منطقه لاتزیو (رم و اطراف) برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ این مبالغ را اعلام کرده است:

طبق همین فراخوان، دانشجویی که محل اقامت خانوارش خارج از ایتالیاست، به طور خودکار «غیربومی» حساب می شود، یعنی بالاترین مبلغ. چند شرط کلیدی دیگر:

• سقف درآمد: شاخص ISEE (شاخص وضعیت اقتصادی ایتالیا که برای دانشجوی خارجی بر اساس درآمد و دارایی خانوار در کشور خودش حساب می شود) حداکثر ۲۸٬۳۳۹.۸۸ یورو، و شاخص دارایی ISPE حداکثر ۶۱٬۶۰۸.۴۸ یورو.
• مبلغ کامل به کسانی می رسد که ISEE آن ها تا دو سوم سقف است. از ۱۸٬۸۹۳.۲۵ یورو به بالا، مبلغ به تدریج تا نصف کم می شود.
• مدارک درآمد و دارایی باید از کشور خود دانشجو صادر، ترجمه و قانونی شود. فراخوان صریحا می گوید درآمد اعلام شده نمی تواند صفر باشد و باید با الزامات مالی اجازه اقامت هم خوانی داشته باشد.
• مهلت: برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ مهلت درخواست ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ بود. یعنی باید قبل از رسیدن به ایتالیا اقدام کنی.

این مبالغ و شرط ها مال لاتزیو است. هر منطقه فراخوان و ارقام خودش را دارد، ولی منطق کلی یکی است. علاوه بر این، وزارت خارجه ایتالیا (MAECI) بورسیه های محدودی برای دانشجوهای خارجی دارد و دوره دکتری در ایتالیا طبق کمیسیون اروپا حدود ۱۶٬۰۰۰ یورو در سال بورس دارد.

کدام مدل برای تو بهتر است؟

• اگر معدل خیلی بالا و سن زیر ۲۱ داری و آماده رقابت سخت هستی، Türkiye Bursları یکی از کامل ترین بسته های بورسیه است.
• اگر معدل متوسط داری ولی وضعیت مالی ات در سقف ISEE جا می شود، بورسیه منطقه ای ایتالیا شانس واقع بینانه تری است، چون رقابت علمی مثل ترکیه نیست.
• اگر هیچ کدام نشد، دانشگاه های خصوصی ترکیه اغلب تخفیف های پیش پرداخت یا بورسیه های جزئی دارند؛ مثلا دانشگاه استینیه برای پرداخت یکجا ۵ درصد و مدیپول ۱۰ درصد تخفیف پیش پرداخت اعلام کرده اند.

شرایط پذیرش و مدارک

ترکیه

در ترکیه هر دانشگاه شرایط پذیرش دانشجوی بین المللی را خودش تعیین می کند. کمیسیون اروپا مراحل را این طور خلاصه می کند: جستجوی برنامه در پرتال رسمی، بررسی شرایط علمی و زبانی، درخواست مستقیم به دانشگاه و گرفتن ویزای تحصیلی. معیارهای رایج:

• معدل دیپلم (و برای بعضی دانشگاه های دولتی، آزمون هایی مثل YÖS یا SAT)
• مدرک زبان انگلیسی برای برنامه های انگلیسی، یا گذراندن سال آمادگی زبان
• برای برنامه های ترکی، مدرک زبان ترکی یا سال آمادگی ترکی

مسیر کامل را در راهنمای پذیرش دانشگاه های ترکیه نوشته ایم.

ایتالیا

در ایتالیا، دانشجوی غیراروپایی مقیم خارج باید روند مشخصی را طی کند که بخشنامه رسمی MUR برای سال های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ و ۲۰۲۷-۲۰۲۸ تعیین کرده است:

1. پیش ثبت نام در پورتال Universitaly بعد از گرفتن تایید از دانشگاه. این درخواست پایه صدور ویزاست.
2. مدرک دیپلم با حداقل ۱۲ سال تحصیل. اگر تحصیلات پیش دانشگاهی کمتر از ۱۲ سال باشد، شرایط جبرانی دارد. دیپلم باید با گواهی مرکز CIMEA (مرکز رسمی ارزیابی مدارک ایتالیا) یا «Dichiarazione di valore» از سفارت ایتالیا همراه باشد.
3. مدرک زبان: برای برنامه های ایتالیایی، دانشگاه آزمون زبان ایتالیایی با حداقل سطح B2 برگزار می کند (دارندگان مدرک های معتبر B2 معاف اند). برای برنامه های انگلیسی آزمون ایتالیایی لازم نیست، ولی مدرک معتبر زبان انگلیسی باید در پرونده پیش ثبت نام بیاید؛ سطح دقیق را هر دانشگاه تعیین می کند.
4. ظرفیت ویژه: دانشجوهای غیراروپایی مقیم خارج در سهمیه ای جداگانه که هر دانشگاه تعیین می کند رقابت می کنند.

زمان بندی ایتالیا زودتر از ترکیه شروع می شود. مثلا دانشگاه پادوا پنجره اول درخواست برای سال تحصیلی ۲۰۲۷-۲۰۲۸ را باز کرده و این پنجره ۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۴ آبان ۱۴۰۵) بسته می شود. یعنی اگر برای مهر ۱۴۰۶ ایتالیا را می خواهی، همین پاییز باید پرونده ات آماده باشد.

پزشکی و دندانپزشکی؛ بزرگ ترین تفاوت

برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی، این دو کشور مسیرهای کاملا متفاوتی دارند.

ایتالیا: از سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶، آزمون ورودی سنتی برای دوره های ایتالیایی زبان پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی در دانشگاه های دولتی حذف شده است. به جای آن، دانشجو در یک «ترم باز» (semestre aperto یا filtro) با ورود آزاد ثبت نام می کند و در پایان آن در سه درس زیست شناسی، شیمی و فیزیک امتحان می دهد. رتبه بندی بر اساس نتایج این امتحان ها انجام می شود. در ترم ۲۰۲۵-۲۰۲۶ کلاس ها از ۱ سپتامبر تا ۳۰ نوامبر بود و هر نفر حداکثر سه بار می تواند در این ترم شرکت کند. Universitaly سرفصل ها را برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ هم منتشر کرده است. دوره های انگلیسی زبان از این طرح مستثنا هستند و Universitaly همچنان آزمون ورودی IMAT را برای آن ها برگزار می کند.

این یعنی پزشکی ایتالیایی زبان در ایتالیا نیازمند زبان ایتالیایی قوی و قبولی در امتحان های سخت ترم اول است. پزشکی انگلیسی هم رقابت شدیدی بر سر ظرفیت محدود دانشجوی غیراروپایی دارد.

ترکیه: دانشگاه های خصوصی ترکیه پزشکی و دندانپزشکی انگلیسی با پذیرش بر اساس مدارک دارند، ولی شهریه بالاتری دارند. شهریه رسمی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ دندانپزشکی از ۶٬۷۵۰ دلار در دانشگاه دولتی آنکارا (دوره ترکی) تا ۲۰٬۰۰۰ تا ۳۶٬۰۰۰ دلار در دانشگاه های خصوصی استانبول است. برای بورسیه دولتی هم معدل ۹۰ درصد لازم است.

خلاصه اینکه ایتالیا اگر قبول شوی ارزان تر است، ولی ورود سخت تر و مسیر پیچیده تری دارد. ترکیه ورود ساده تری دارد، ولی در بخش خصوصی گران تر است.

ویزا و اقامت

ایتالیا

طبق بخشنامه رسمی MUR برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷:

• تمکن مالی: باید حداقل ۱۰٬۱۷۹.۸۵ یورو برای هر سال (حدود ۲.۷۲ میلیارد تومان) از منبع قانونی و قابل پیگیری نشان دهی. اگر بورسیه ای از نهادهای ایتالیایی داشته باشی، می تواند بخشی از این مبلغ را پوشش دهد.
• مهلت: درخواست ویزا برای سال ۲۰۲۶-۲۰۲۷ باید حداکثر تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶ ثبت شود و برای سال ۲۰۲۷-۲۰۲۸ مهلت ۳۱ اکتبر ۲۰۲۷ است. دانشگاه ها می توانند مهلت زودتری هم تعیین کنند.
• تصمیم نهایی: بخشنامه تصریح می کند که تایید پیش ثبت نام، تضمینی برای گرفتن وقت سفارت یا صدور ویزا نیست.
• بعد از ورود: طبق کمیسیون اروپا، باید ظرف ۸ روز خودت را به پلیس (Questura) معرفی کنی و برای اجازه اقامت درخواست دهی. بیمه درمانی هم الزامی است.

ترکیه

طبق کمیسیون اروپا، همه دانشجوها باید قبل از ورود ویزای تحصیلی بگیرند. درخواست از طریق کنسولگری یا آنلاین ثبت می شود و مدارک معمول عبارت اند از نامه پذیرش، گذرنامه معتبر، فرم درخواست و مدرک تمکن مالی. بعد از ورود هم باید اجازه اقامت دانشجویی بگیری و بیمه درمانی (خصوصی یا بیمه عمومی GSS ترکیه) داشته باشی.

ترکیه برای تمکن مالی رقم ثابت سراسری مثل ایتالیا منتشر نمی کند و مبلغ هزینه اجازه اقامت یا بیمه را هم در منابع رسمی مشخص نیست.

مقایسه در یک نگاه

زبان تحصیل و زندگی روزمره

هر دو کشور برنامه های انگلیسی زیادی دارند و کمیسیون اروپا برای هر دو تایید می کند که می توان کاملا به انگلیسی درس خواند. ولی در زندگی روزمره، زبان محلی مهم است:

• ترکیه: کمیسیون اروپا می گوید زبان ترکی برای همه برنامه ها لازم نیست، ولی دانستن ترکی پایه برای زندگی روزمره و فرصت های بعد از فارغ التحصیلی مفید است. برای دارندگان بورسیه دولتی، یک سال زبان ترکی بخشی از بسته است.
• ایتالیا: برای برنامه های ایتالیایی، سطح B2 الزامی است. حتی در برنامه های انگلیسی هم کارهای اداری، اجاره خانه و کار پاره وقت معمولا ایتالیایی می خواهد.

کار دانشجویی

طبق کمیسیون اروپا:

• ترکیه: دانشجو برای کار نیاز به مجوز کار دارد. دانشجوی کارشناسی می تواند پاره وقت تا ۲۴ ساعت در هفته کار کند و دانشجوی تحصیلات تکمیلی در پروژه های پژوهشی.
• ایتالیا: دانشجوی غیراروپایی با اجازه اقامت معتبر می تواند تا ۲۰ ساعت در هفته کار کند.

روی درآمد کار دانشجویی برای پرداخت شهریه حساب نکن. در هر دو کشور، این درآمد در بهترین حالت بخشی از هزینه زندگی را پوشش می دهد و در ایتالیا تمکن مالی ویزا باید قبل از ورود آماده باشد.

ساختار مدرک و اعتبار

هر دو کشور عضو فرایند بولونیا هستند و از سیستم واحد ECTS استفاده می کنند. این یعنی:

• مدرک کارشناسی و ارشد هر دو کشور در ساختار اروپایی قابل مقایسه است.
• اگر بخواهی بعدا برای ارشد یا دکتری به کشور دیگری در اروپا بروی، ساختار مدرک مانع نیست.

در ایتالیا کارشناسی (Laurea) ۱۸۰ واحد (معمولا ۳ سال) و کارشناسی ارشد (Laurea Magistrale) ۱۲۰ واحد است. پزشکی و دندانپزشکی دوره های یکپارچه (ciclo unico) اند. در ترکیه کارشناسی ۳ تا ۴ سال و رشته های پزشکی ۵ تا ۶ سال طول می کشد.

اگر می خواهی بعدا در ایران کار کنی، قبل از انتخاب دانشگاه فهرست دانشگاه های مورد تایید وزارت علوم یا وزارت بهداشت را برای همان سال بررسی کن. این فهرست ها سالانه به روز می شوند.

جمع بندی؛ کدام کشور برای تو؟

به طور خلاصه می توان گفت که ترکیه برای بیشتر سناریوها ارزان تر و سریع تر است و گزینه های خصوصی بیشتری دارد. ایتالیا شهریه دولتی مناسب و بورسیه های مبتنی بر درآمد دارد ولی هزینه زندگی بالاتر، تمکن مالی مشخص و مهلت های سخت گیرانه ای دارد. انتخاب درست به بودجه، معدل، رشته و میزان حوصله ات برای کارهای اداری بستگی دارد.

هنوز بین ترکیه و ایتالیا مرددی؟

با کارشناسان اپلای پورت صحبت کن تا با توجه به بودجه، معدل و رشته ات بهترین مسیر تحصیل در ترکیه را برایت مشخص کنند.