دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم و بهداشت ۱۴۰۵
thsyl-dr-trkyh

دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم و وزارت بهداشت ۱۴۰۵

۱۴۰۵/۰۷/۱۷ بروزرسانی: ۱۴۰۵/۰۸/۰۱ 7 دقیقه مطالعه 29 بازدید
بازگشت به وبلاگ

در فهرست رسمی وزارت علوم برای کسانی که تحصیل خود را در سال ۲۰۲۶ شروع می کنند، فقط ۱۹ دانشگاه از ترکیه دیده می شود. همین فهرست برای ورودی های سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵، ۳۲ نام داشت. دانشگاه آنکارا که در فهرست قبلی در گروه الف بود، حالا در گروه ج قرار گرفته است. بسیاری از متقاضیان هنوز با فهرست سال های قبل تصمیم می گیرند و همین فاصله، دردسر اصلی ماجراست.

وقتی میان دانشگاه های ترکیه دنبال گزینه مناسب می گردید، رنکینگ و شهریه فقط نیمی از تصمیم است. نیم دیگر این است که مدرک شما در صورت برگشت به ایران ارزشیابی می شود یا نه. در این مقاله فهرست دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم را همان طور که در سامانه رسمی سازمان امور دانشجویان ثبت شده آورده ایم، تغییرهای آن را نسبت به فهرست قبلی نشان داده ایم و توضیح داده ایم چرا رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی حساب جداگانه ای در وزارت بهداشت دارند.

کدام دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم هستند؟

در فهرست رسمی وزارت علوم برای سال شروع تحصیل ۲۰۲۶، نوزده دانشگاه ترکیه ثبت شده است. یک دانشگاه در گروه الف، هفت دانشگاه در گروه ب و یازده دانشگاه در گروه ج قرار دارند. این تایید فقط برای رشته های غیرپزشکی و فقط در مقاطعی است که جلوی نام هر دانشگاه آمده است.

جدول زیر عینا از نتیجه جستجوی سامانه رسمی «فهرست دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی خارج از کشور» در سامانه سجاد استخراج شده است. فیلترهای جستجو «سال شروع به تحصیل ۲۰۲۶» و «کشور ترکیه» بود و نام ها همان املای لاتین فهرست رسمی را دارند. برای همه این دانشگاه ها گروه های آموزشی «علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، هنر، کشاورزی» ثبت شده و در هیچ ردیفی گروه پزشکی دیده نمی شود.

نام دانشگاه در فهرست رسمی گروه مقاطع قابل ارزشیابی
Hacettepe University الف (ممتاز) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Bilkent University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Bogazici University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Istanbul University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Koc University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Middle East Technical University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Sabanci University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Istanbul Technical University ب (خوب) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری
Ankara University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Bahçeşehir University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Cukurova University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Ege University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Gazi University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Marmara University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Ozyegin University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Dokuz Eylül University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Istanbul University - Cerrahpaşa ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Yildiz Technical University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد
Kadir Has University ج (متوسط) کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد

منبع جدول، سامانه سجاد سازمان امور دانشجویان در ۱۵ مهر ۱۴۰۵ (۷ اکتبر ۲۰۲۶) است ، سایت اداره کل امور دانش آموختگان همین سامانه را با عنوان «فهرست دانشگاه های بعد از ژانویه 2026» معرفی کرده است.

چند نکته کوچک در همین جدول، تصمیم را عوض می کند. دانشگاه های گروه ب مثل دانشگاه بیلکنت تا مقطع دکتری قابل ارزشیابی اند، اما دانشگاه های گروه ج فقط تا کارشناسی ارشد. پس کسی که برای دکتری به دانشگاه باهچه شهیر یا دانشگاه آنکارا فکر می کند، باید بداند در فهرست ۲۰۲۶ ستون دکتری برای این دو دانشگاه خالی است. نکته دیگر اینکه تعداد دانشگاه های خصوصی در این جدول کم است. بیلکنت، کوچ، سابانجی، باهچه شهیر، اوزیین و قادر هاس در آن هستند و بیشتر نام های دیگر دانشگاه های دولتی اند. موضوع دانشگاه های خصوصی ترکیه مورد تایید ایران را با جزئیات بیشتر در مقاله جداگانه دانشگاه های خصوصی بررسی می کنیم.

بیشتر نام های این جدول در شهر استانبول هستند. برای مقایسه دانشگاه های این شهر از نظر هزینه، محله و رشته، مقاله دانشگاه های استانبول را ببینید.

فهرست ۲۰۲۶ با فهرست قبلی چه فرقی کرده است؟

فهرست قبلی وزارت علوم برای ترکیه که بازه سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ را پوشش می داد، ۳۲ دانشگاه داشت. فهرست سال شروع ۲۰۲۶ به ۱۹ دانشگاه رسیده است. پانزده دانشگاه حذف شده اند، دو دانشگاه تازه اضافه شده اند و گروه چند دانشگاه بزرگ پایین آمده است.

این مقایسه بر اساس صفحه رسمی «فهرست دانشگاه های قبل از دسامبر 2025» در سایت اداره کل امور دانش آموختگان و جستجوی سامانه سجاد برای سال ۲۰۲۶ انجام شده است.

وضعیت دانشگاه ها
از گروه الف به ب Istanbul University، Koc University، Middle East Technical University، Istanbul Technical University
از گروه الف به ج Ankara University
از گروه ب به ج Cukurova، Dokuz Eylul، Ege، Gazi، Marmara
بدون تغییر گروه Hacettepe (الف)، Bilkent، Bogazici و Sabanci (ب)، Bahcesehir، Ozyegin و Yildiz Technical (ج)
در فهرست ۲۰۲۴ بودند، در جستجوی ۲۰۲۶ نیستند Atilim، Acibadem، Akdeniz، Baskent، Bursa Uludag، Cankaya، Erciyes، Firat، Gaziantep، Istanbul Bilgi، Izmir Institute of Technology، Kocaeli، Mersin، Necmettin Erbakan، TOBB Ekonomi ve Teknoloji
تازه در فهرست ۲۰۲۶ Kadir Has University، Istanbul University - Cerrahpaşa

نتیجه این جدول ساده است. فهرستی که دو سال پیش در گروه های تلگرامی یا سایت های مختلف دست به دست شده، برای ورودی ۲۰۲۶ قابل اتکا نیست. دانشگاه هایی مثل آجی بادم، باشکنت یا بیلگی برای کسانی که از سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ شروع کرده اند در فهرست بودند، اما در جستجوی سال ۲۰۲۶ دیده نمی شوند.

خبر خوب برای دانشجویانی که الان مشغول تحصیل اند این است که ملاک، سال شروع تحصیل است. در بخش پرسش و پاسخ سازمان امور دانشجویان آمده است که اگر دانشگاهی در طول تحصیل از فهرست حذف شود یا گروهش پایین بیاید، ارزشیابی بر اساس ضوابط زمان شروع تحصیل انجام می شود. یعنی دانشجوی کارشناسی که در سال ۲۰۲۴ در یکی از دانشگاه های حذف شده شروع کرده، با فهرست همان سال سنجیده می شود.

گروه الف، ب و ج روی مدرک شما چه اثری دارد؟

وزارت علوم دانشگاه های خارجی را در پنج گروه الف (ممتاز)، ب (خوب)، ج (متوسط)، د (ضعیف) و هـ (غیرقابل قبول) دسته بندی می کند. گروه دانشگاه تعیین می کند تا کدام مقطع ارزشیابی می شوید و برای مدرک های گروه ج، شرط معدل مقطع قبلی هم اضافه می شود.

مبنای این گروه بندی طبق آیین نامه ارزشیابی، حضور دانشگاه در رنکینگ های Times، Shanghai، Leiden و QS است و نظر مرجع رسمی کشور محل تحصیل و نظر مشورتی کمیسیون های ارزشیابی هم در آن اثر دارد. همین آیین نامه تاکید می کند که خود دانشگاه و شعبه های آن در کشورهای دیگر جداگانه سنجیده می شوند.

اثر عملی هر گروه را در جدول زیر خلاصه کرده ایم. این جدول از «ضوابط و مقررات ارزشیابی بعد از سپتامبر 2013» در سایت اداره کل امور دانش آموختگان گرفته شده است.

مقطع دانشگاه گروه الف و ب دانشگاه گروه ج
کاردانی ارزشیابی پس از بررسی صحت مدرک ارزشیابی پس از بررسی صحت مدرک
کارشناسی دیپلم ۱۲ ساله یا پیش دانشگاهی معتبر دیپلم معتبر و معدل دیپلم یا پیش دانشگاهی حداقل ۱۲؛ در غیر این صورت آزمون یا مصاحبه به تشخیص کمیسیون
کارشناسی ارشد کارشناسی معتبر از دانشگاه داخلی یا خارجی مورد تایید کارشناسی معتبر و معدل کل حداقل ۱۲؛ در غیر این صورت بررسی کیفی با آزمون، مصاحبه یا مقاله
دکتری کارشناسی ارشد معتبر برای شروع تحصیل بعد از ۱ تیر ۱۳۹۸ (۲۲ ژوئن ۲۰۱۹) فقط تا کارشناسی ارشد ارزشیابی می شود

ردیف آخر همان چیزی است که در جدول فهرست ۲۰۲۶ هم دیده می شود. ستون مقاطع دانشگاه های گروه ج به کارشناسی ارشد ختم می شود. برای کسی که دکتری را هدف گرفته، فرق گروه ب و ج فقط یک حرف نیست و مستقیم روی اعتبار مدرک اثر دارد.

آیین نامه یک انعطاف هم برای متقاضیان کارشناسی دارد. کسی که معدل دیپلمش زیر ۱۲ است و از دانشگاه گروه ج یا د فارغ التحصیل شده، می تواند با شرکت در آزمون سراسری کارشناسی ارشد همان رشته و کسب حداقل ۸۰ درصد نمره آخرین پذیرفته شده، یا با آزمون کتبی یا مصاحبه علمی به تشخیص کمیسیون، شرط را جبران کند.

وزارت علوم و وزارت بهداشت چه فرقی با هم دارند؟

وزارت علوم مدرک رشته های غیرپزشکی را ارزشیابی می کند و فهرستش را بر اساس سال شروع تحصیل و با گروه بندی الف تا هـ منتشر می کند. وزارت بهداشت مدرک رشته های علوم پزشکی را ارزشیابی می کند، فهرست جداگانه ای بر پایه سه رنکینگ دارد و برای پزشکی آزمون های جداگانه ای هم برگزار می کند.

در بخش پرسش و پاسخ سازمان امور دانشجویان صریحا آمده است که برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی باید به وزارت بهداشت مراجعه کنید. پس حضور یک دانشگاه در جدول بالا، درباره دانشکده پزشکی همان دانشگاه هیچ تضمینی نمی دهد.

موضوع وزارت علوم (سازمان امور دانشجویان) وزارت بهداشت (مرکز خدمات آموزشی)
رشته ها علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، هنر، کشاورزی رشته های مرتبط با علوم پزشکی، از جمله پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی
محل انتشار فهرست سامانه سجاد و سایت grad.saorg.ir سایت edd.behdasht.gov.ir
ساختار فهرست گروه الف تا هـ و مقاطع مجاز برای هر دانشگاه فهرست دانشگاه های مورد تایید هر کشور برای هر سال تحصیلی
مبنای رنکینگ Times، Shanghai، Leiden، QS Times، QS، Shanghai
ملاک زمانی سال شروع تحصیل زمان شروع دوره اصلی (ویزا، خروج از کشور و حضور در کلاس)
ثبت درخواست ارزشیابی سامانه سجاد سامانه ارزشیابی mohed.behdasht.gov.ir
آزمون پس از فارغ التحصیلی معمولا ندارد، مگر به تشخیص کمیسیون آزمون پیش کارورزی برای پزشکی و آزمون های ارزشیابی برای دندانپزشکی و داروسازی

دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت بهداشت

وزارت بهداشت فهرست سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ را برای ورودی های ۲۰۲۶-۲۰۲۷ هم معتبر اعلام کرده است. طبق گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز خدمات آموزشی، در این فهرست ۹۴۰ دانشگاه از ۶۹ کشور هست و سهم ترکیه ۱۷ دانشگاه است. نام ها را باید از فایل رسمی ببینید.

صادقانه بگوییم، فایل رسمی فهرست ۲۰۲۵-۲۰۲۶ روی سایت edd.behdasht.gov.ir در زمان نوشتن این مقاله از سرورهای ما باز نشد. به همین دلیل نام دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت بهداشت را در این مقاله فهرست نکرده ایم. نسخه هایی که در سایت های مختلف دست به دست می شوند منبع رسمی نیستند و با هر بار ویرایش فایل وزارتخانه ممکن است عقب بمانند. برای تصمیم درباره رشته پزشکی، فقط فایل خود وزارت بهداشت ملاک است.

آنچه از منابع رسمی و قابل استناد درباره این فهرست می دانیم این است.

  • فهرست هر سال بر پایه سه رنکینگ Times، QS و Shanghai تنظیم می شود. مرکز خدمات آموزشی تاکید کرده که مصوبه ۲۶ اسفند ۱۴۰۳ شورای عالی ارزشیابی درباره همین سه رنکینگ هنوز برقرار است.
  • فهرست ۲۰۲۵-۲۰۲۶ برای کسانی که در سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ شروع می کنند هم معتبر است. این خبر را مهر در ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ به نقل از وزارت بهداشت منتشر کرد.
  • طبق متن رسمی فهرست ۲۰۲۳-۲۰۲۴، از سال تحصیلی ۲۰۱۷-۲۰۱۸ مدرک دانشگاه های خارج از فهرست تحت هیچ شرایطی ارزشیابی نمی شود.
  • طبق همان متن، کالج های وابسته به دانشگاه های فهرست و شعبه های آن ها در کشورهای دیگر مورد تایید نیستند.

یک سوال پرتکرار هم این است که آیا یک دانشگاه که در فهرست وزارت علوم نیست، می تواند در فهرست وزارت بهداشت باشد؟ پاسخ مثبت است، چون این دو فهرست با معیارهای جداگانه ساخته می شوند. عکس این حالت هم ممکن است. برای همین در بخش «چطور اعتبار یک دانشگاه ترکیه را خودتان بررسی کنید؟» مسیر هر دو فهرست را جداگانه توضیح داده ایم.

چرا مسیر پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی سخت گیرانه تر است؟

در رشته های پزشکی، قرار داشتن نام دانشگاه در میان دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت بهداشت به تنهایی کافی نیست. کل دوره باید در دانشگاه مورد تایید گذرانده شود، تاریخ شروع دوره اصلی ملاک است و پس از فارغ التحصیلی هم پزشکی آزمون پیش کارورزی دارد و برای دندانپزشکی و داروسازی آزمون ارزشیابی برگزار می شود.

کل دوره در دانشگاه تایید شده

طبق متن رسمی وزارت بهداشت، بر اساس مصوبه جلسه دویست و پنجاه و هفتم شورای عالی ارزشیابی (۲۲ شهریور ۱۴۰۱)، از ورودی های سال تحصیلی ۲۰۲۳-۲۰۲۴ کل مدت تحصیل باید در دانشگاه مورد تایید باشد. کسی که بخشی از دوره را در دانشگاه غیرتایید گذرانده و بعد منتقل شده، امکان ارزشیابی ندارد. این قاعده برای کسانی که به فکر شروع در یک دانشگاه ارزان تر و انتقال بعدی هستند، بسیار مهم است.

تاریخ شروع دوره اصلی

از سال تحصیلی ۲۰۲۱-۲۰۲۲، زمان شروع دوره اصلی ملاک تایید دانشگاه است. وزارت بهداشت برای تعیین این زمان به تاریخ ویزای معتبر، تاریخ خروج از کشور و تاریخ حضور در کلاس های دوره اصلی طبق تقویم دانشگاه نگاه می کند. پس تاریخ نامه پذیرش به تنهایی تعیین کننده نیست.

دوره های آمادگی و سال زبان

متن رسمی فهرست ۲۰۲۳-۲۰۲۴ وزارت بهداشت می گوید دوره هایی مثل کالج، پادفک، Pre-Med و Foundation جزو دوره اصلی محسوب نمی شوند و برای آن ها هیچ خدمت یا تسهیلاتی از طرف وزارت بهداشت ارائه نمی شود. برای ترکیه این نکته به سال آمادگی زبان (Hazırlık) هم مربوط است، چون شروع دوره اصلی معمولا بعد از آن است. پیش از ثبت نام، متن فایل سال شروع خودتان را درباره این دوره ها بخوانید.

مدرک زبان برای خدمات وزارت بهداشت

کسانی که با هزینه شخصی در دانشگاه های مورد تایید وزارت بهداشت درس می خوانند، برای استفاده از خدمات و تسهیلات این وزارتخانه باید مدرک زبان کشور محل تحصیل را هم ارائه کنند. برای کشورهای ترک زبان، این مدرک سطح B2 آزمون TÖMER با مجموع نمره ۶۶ تا ۷۰ است. این شرط هم در متن رسمی فهرست ۲۰۲۳-۲۰۲۴ آمده و هم در خبر اردیبهشت ۱۴۰۵ مهر تکرار شده است. شرط زبان دانشگاه ترکیه، جدا از این شرط، به قوت خودش باقی است.

آزمون های بعد از فارغ التحصیلی

فارغ التحصیلان پزشکی خارج از کشور در آزمون پیش کارورزی شرکت می کنند. مثلا برای نوبت شهریور ۱۴۰۵، ثبت نام از ۳ تا ۲۵ مرداد در ده دانشگاه علوم پزشکی تهران، مازندران، تبریز، کرمانشاه، اهواز، شیراز، زنجان، اصفهان، کرمان و مشهد انجام شد و آزمون روز جمعه ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۹ صبح برگزار شد. شرط ثبت نام هم کامل بودن پرونده در مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت بود. سایت مرکز خدمات آموزشی هم برای فارغ التحصیلان دندانپزشکی و داروسازی خارج از کشور از اعلام حد نصاب قبولی آزمون های ارزشیابی از دی ماه ۱۴۰۲ خبر داده بود.

شرط اقامت و حضور در کلاس

تایید دانشگاه فقط شرط اول است. وزارت علوم برای هر مقطع حداقل مدت اقامت در کشور محل تحصیل را تعیین کرده و این مدت را از روی مهرهای گذرنامه می سنجد. تحصیل غیرحضوری در هیچ مقطعی ارزشیابی نمی شود و نیمه حضوری فقط برای دکتری مجاز است.

جدول حداقل اقامت در «ضوابط و مقررات ارزشیابی بعد از سپتامبر 2013» به این شکل آمده است.

مقطع طول دوره حداقل اقامت برای تحصیل حضوری حداقل اقامت برای نیمه حضوری
کاردانی ۲۴ ماه ۱۶ ماه ندارد
کارشناسی سه ساله ۳۶ ماه ۲۳ ماه ندارد
کارشناسی چهار ساله ۴۸ ماه ۳۰ ماه ندارد
کارشناسی ارشد یک ساله ۱۲ ماه ۹ ماه ندارد
کارشناسی ارشد دو ساله ۲۴ ماه ۱۲ ماه ندارد
کارشناسی ارشد پنج ساله ۶۰ ماه ۳۶ ماه ندارد
دکتری ۳۶ تا ۴۸ ماه ۲۴ ماه ۱۴ ماه

طبق پرسش و پاسخ رسمی سازمان امور دانشجویان، دوره زبان و دوره های پیش نیاز جزو مدت اقامت حساب نمی شوند و شمارش از نیمسال اول دوره اصلی شروع می شود. پس سال آمادگی زبان در ترکیه، هرچقدر هم طولانی باشد، از سهم اقامت لازم کم نمی کند.

برای دکتری نیمه حضوری هم شرط سخت تری وجود دارد. این نوع مدرک فقط از دانشگاه های گروه الف و ب پذیرفته می شود و در صورت حضور ۱۲ ماهه، ارائه حداقل یک مقاله علمی پژوهشی لازم است. مدرک نیمه حضوری دانشگاه های گروه ج و د اصلا ارزشیابی نمی شود.

چه چیزهایی تایید دانشگاه را بی اثر می کند؟

حضور نام دانشگاه در فهرست دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم، مدرک شما را خود به خود معتبر نمی کند. شعبه یا کالج وابسته، تحصیل آنلاین، اقامت کمتر از حد لازم، مقطعی که جلوی نام دانشگاه نیامده و در رشته های پزشکی، گذراندن بخشی از دوره در دانشگاه غیرتایید، هر کدام به تنهایی می توانند ارزشیابی را متوقف کنند.

  • مقطعی که در فهرست نیست. دانشگاه گروه ج در فهرست ۲۰۲۶ فقط تا کارشناسی ارشد آمده است. دکتری همان دانشگاه برای شروع بعد از تیر ۱۳۹۸ ارزشیابی نمی شود.
  • شعبه یا پردیس در کشور دیگر. آیین نامه وزارت علوم شعب دانشگاه ها در کشورهای دیگر را جداگانه می سنجد و وزارت بهداشت هم کالج ها و شعب خارجی را صراحتا تایید نمی کند. پس نام مشابه به معنای وضعیت مشابه نیست.
  • تحصیل آنلاین یا مکاتبه ای. هم وزارت علوم و هم وزارت بهداشت تحصیل غیرحضوری را ارزشیابی نمی کنند.
  • تحصیل نیمه تمام. طبق آیین نامه وزارت علوم، تحصیلات نیمه تمام خارجی ارزشیابی نمی شود و فقط در صورت داشتن شرایط می تواند برای انتقال به داخل بررسی شود.
  • مدرک بدون تایید میخک. همه مدارک تحصیلی خارجی باید در سامانه تاک (میخک) وزارت امور خارجه بارگذاری و تایید شوند. مهر نمایندگی ایران در خارج فقط تشریفات اداری است و به خودی خود حقی برای پذیرش مدرک ایجاد نمی کند.
  • پایان تحصیل پس از سقف سنوات در رشته های پزشکی. طبق سامانه ارزشیابی وزارت بهداشت، برای کسانی که از ابتدای ۲۰۱۹ شروع کرده اند و در سقف سنوات مجاز فارغ التحصیل نشوند، آخرین ضوابط مصوب شورای عالی ارزشیابی اعمال می شود.

یک خطای رایج دیگر به دانشگاه هایی مربوط است که نام مشابه دارند. Istanbul University و Istanbul University - Cerrahpaşa دو ردیف جداگانه با دو گروه متفاوت در فهرست ۲۰۲۶ هستند. اولی در گروه ب است و تا دکتری ارزشیابی می شود و دومی در گروه ج قرار دارد. نام دقیق دانشگاه روی نامه پذیرش را با نام فهرست مقایسه کنید.

چطور اعتبار یک دانشگاه ترکیه را خودتان بررسی کنید؟

برای رشته های غیرپزشکی، سامانه سجاد را باز کنید، سال شروع تحصیل و کشور ترکیه را انتخاب کنید و نام لاتین دانشگاه را با گروه و مقاطع مقایسه کنید. برای رشته های پزشکی، فایل فهرست سال شروع خود را از edd.behdasht.gov.ir دانلود کنید و بخش Turkey را بخوانید.

بررسی در فهرست وزارت علوم

  1. به سایت اداره کل امور دانش آموختگان به نشانی grad.saorg.ir بروید و در منو، گزینه «فهرست دانشگاه های بعد از ژانویه 2026» را انتخاب کنید. این گزینه شما را به سامانه سجاد می برد.
  2. در فرم جستجو، «سال شروع به تحصیل» را همان سالی بگذارید که دوره اصلی شما شروع می شود، نه سال دوره زبان.
  3. کشور را «ترکیه» انتخاب کنید و جستجو را بزنید.
  4. نام لاتین دانشگاه را دقیقا با نام نامه پذیرش مقایسه کنید. به پسوندهایی مثل Cerrahpaşa یا Technical دقت کنید.
  5. ستون «مقاطع» را ببینید. مقطع شما باید در همین ستون باشد.
  6. ستون گروه را یادداشت کنید و شرط های گروه ج را از بخش قبلی همین مقاله دوباره بخوانید.
  7. برای سال های قبل از ۲۰۲۶، صفحه «فهرست دانشگاه های قبل از دسامبر 2025» در همان سایت را باز کنید و فهرست ترکیه مربوط به بازه شروع خود را پیدا کنید.
  8. دانشگاه در فهرست نبود؟ طبق پرسش و پاسخ رسمی سازمان امور دانشجویان، می توانید مدارک دانشگاه را برای بررسی به نشانی office_grad@saorg.ir بفرستید. تا وقتی این بررسی به نتیجه مثبت نرسد، مدرک آن دانشگاه ارزشیابی نمی شود.

بررسی در فهرست وزارت بهداشت

  1. به سایت مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت به نشانی edd.behdasht.gov.ir بروید.
  2. در منوی سایت، بخش «دانشگاههای مورد تایید وزارت و حذف شده» را باز کنید.
  3. فایل PDF مربوط به سال تحصیلی شروع خود را دانلود کنید. طبق اطلاعیه اردیبهشت ۱۴۰۵، برای ورودی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ همان فهرست ۲۰۲۵-۲۰۲۶ معتبر است.
  4. در فایل به بخش Turkey بروید و نام دقیق دانشگاه را پیدا کنید. توضیح های کنار نام، مثلا محدود بودن تایید به یک رشته، را هم بخوانید.
  5. متن ابتدای همان فایل را درباره کالج ها، شعب، دوره های آمادگی و مدرک زبان کامل بخوانید.
  6. از بخش «ضوابط و مراحل ارزشیابی مدارک» همان سایت، شرایط رشته خودتان (بالینی، دندانپزشکی یا داروسازی) را ببینید.
  7. نسخه PDF سال شروع خود را ذخیره کنید. سال ها بعد هنگام ارزشیابی، همین فایل نشان می دهد در زمان شروع چه قاعده ای حاکم بوده است.

مسیر ارزشیابی مدرک بعد از فارغ التحصیلی

پس از فارغ التحصیلی، مدارک خود را در سامانه میخک وزارت امور خارجه تایید کنید، سپس درخواست ارزشیابی را در سامانه سجاد برای رشته های غیرپزشکی یا در سامانه mohed.behdasht.gov.ir برای رشته های پزشکی ثبت کنید. کمیسیون تخصصی پرونده را بررسی می کند و ارزشنامه صادر می شود.

مراحل وزارت علوم طبق آیین نامه ارزشیابی چنین است.

  1. تایید مدارک در میخک. دانشنامه، ریزنمرات و سایر مدارک تحصیلی باید در سامانه تاک (میخک) وزارت امور خارجه بارگذاری و تایید شوند.
  2. تشکیل پرونده کامل. پرونده فقط برای مدارک کامل تشکیل می شود و به مدارک ناقص ترتیب اثر داده نمی شود. اصل و تصویر همه مدارک با مهرهای معتبر لازم است.
  3. تطبیق اقامت. مدارک با جدول حداقل اقامت و مهرهای گذرنامه مقایسه می شود.
  4. کمیسیون تخصصی. اداره کل موظف است ظرف یک ماه از دریافت مدارک کامل، کمیسیون تخصصی مربوط را تشکیل دهد. کمیسیون می تواند در صورت لزوم مصاحبه، آزمون یا بررسی پایان نامه را هم بخواهد.
  5. گواهی موقت و ارزشنامه. صدور اصل ارزشنامه به امضای تعهدنامه پذیرش رای کمیسیون و پرداخت هزینه های مربوط بستگی دارد.
  6. اعتراض. هر اعتراضی به نتیجه ارزشیابی فقط تا یک سال پس از صدور گواهی موقت قابل طرح است و پس از صدور اصل ارزشنامه، اعتراض پذیرفته نمی شود.

در وزارت بهداشت هم مسیر مشابه است، با چند تفاوت. طبق صفحه ضوابط سامانه ارزشیابی این وزارتخانه، متقاضی پیش از ثبت درخواست باید تعهد محضری بسپارد، مدارک خارجی باید با تایید سامانه میخک بارگذاری شوند و ارزشیابی بر اساس عنوان های مقاطع رسمی داخل کشور، از جمله دکترای حرفه ای، انجام می شود. برای پزشکی، شرکت در آزمون پیش کارورزی هم به این مسیر اضافه می شود.

در یادداشت کشوری ترکیه در سایت اداره کل امور دانش آموختگان، مدرک Ön Lisans Diplomasi با کاردانی، Lisans Diplomasi با کارشناسی و Yüksek Lisans Diplomasi با کارشناسی ارشد تطبیق داده شده است. دانستن همین معادل ها کمک می کند عنوان مدرک ترکی خود را با ستون مقاطع فهرست مقایسه کنید.

قبرس شمالی در کدام فهرست است؟

در سامانه رسمی وزارت علوم، دانشگاه های قبرس شمالی زیر نام ترکیه نیامده اند و باید آن ها را با انتخاب کشور «قبرس» جستجو کنید. در جستجوی سال ۲۰۲۶، دانشگاه های قبرس در گروه ب یا ج دیده می شوند.

در جستجوی سال شروع ۲۰۲۶ برای کشور قبرس، Eastern Mediterranean University، Near East University، University of Nicosia و Cyprus University of Technology در گروه ج و University of Cyprus در گروه ب ثبت شده اند. بسیاری از متقاضیان این دانشگاه ها را جزو دانشگاه های ترکیه حساب می کنند، اما برای استعلام باید کشور را درست انتخاب کنید. برای رشته های پزشکی، همین کار را در فایل وزارت بهداشت هم انجام دهید و بخش مربوط به قبرس را جداگانه بخوانید.

سوال های پرتکرار

آیا دانشگاه آیدین استانبول مورد تایید وزارت علوم است؟

در جستجوی سامانه رسمی وزارت علوم برای سال شروع ۲۰۲۶ و کشور ترکیه، نام Istanbul Aydın University دیده نمی شود. در فهرست های رسمی ترکیه برای بازه های سپتامبر ۲۰۲۳ تا اوت ۲۰۲۴ و سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ هم این نام نبود. وضعیت رشته های پزشکی این دانشگاه را باید جداگانه در فایل وزارت بهداشت ببینید. معرفی کامل دانشگاه در مقاله دانشگاه آیدین استانبول آمده است.

آیا دانشگاه مدیپول مورد تایید وزارت علوم است؟

نام Medipol University - Istanbul در فهرست رسمی ترکیه برای بازه سپتامبر ۲۰۲۳ تا اوت ۲۰۲۴ در گروه ج بود، اما در فهرست سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ و در جستجوی سال ۲۰۲۶ دیده نمی شود. کسانی که در بازه تایید شروع کرده اند، با ضوابط همان زمان سنجیده می شوند. رشته های پزشکی مدیپول را باید در فایل وزارت بهداشت بررسی کنید.

آیا دانشگاه بیلکنت مورد تایید وزارت علوم است؟

بله. Bilkent University در فهرست سال شروع ۲۰۲۶ در گروه ب (خوب) ثبت شده و کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری آن قابل ارزشیابی است. این تایید برای گروه های علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، هنر و کشاورزی است.

فهرست وزارت بهداشت چند دانشگاه از ترکیه دارد؟

طبق گزارش اردیبهشت ۱۴۰۵ خبرگزاری مهر به نقل از مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، در فهرست ۲۰۲۵-۲۰۲۶ که برای ورودی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ هم معتبر است، ۱۷ دانشگاه از ترکیه حضور دارند. نام این دانشگاه ها را فقط از فایل رسمی سایت edd.behdasht.gov.ir بخوانید.

دانشگاهی که در میانه تحصیل از فهرست حذف شود، تکلیف مدرک چیست؟

طبق پرسش و پاسخ رسمی سازمان امور دانشجویان، اگر دانشگاه در طول تحصیل حذف شود یا گروهش پایین بیاید، ارزشیابی بر اساس ضوابط زمان شروع تحصیل انجام می شود. در وزارت بهداشت هم زمان شروع دوره اصلی ملاک است. برای همین نسخه فهرست سال شروع خود را نگه دارید.

سال آمادگی زبان در ترکیه جزو مدت اقامت حساب می شود؟

خیر. سازمان امور دانشجویان اعلام کرده دوره زبان و دوره های پیش نیاز جزو مدت اقامت محسوب نمی شوند و شمارش از نیمسال اول دوره اصلی آغاز می شود. در وزارت بهداشت هم دوره هایی مثل Pre-Med و Foundation دوره اصلی به حساب نمی آیند.

مدرک آنلاین یا نیمه حضوری از دانشگاه های ترکیه ارزشیابی می شود؟

مدرک غیرحضوری و مکاتبه ای در هیچ مقطعی ارزشیابی نمی شود، نه در وزارت علوم و نه در وزارت بهداشت. نیمه حضوری فقط در مقطع دکتری و فقط از دانشگاه های گروه الف و ب پذیرفته می شود.

دانشگاه من در فهرست وزارت علوم نیست؛ چه کاری می توانم انجام دهم؟

طبق پرسش و پاسخ رسمی سازمان امور دانشجویان، می توانید مدارک دانشگاه را برای بررسی به نشانی office_grad@saorg.ir بفرستید. تا زمانی که اعتبار دانشگاه تایید نشود، مدرک آن ارزشیابی نمی شود. بهتر است این استعلام را پیش از ثبت نام و پرداخت شهریه انجام دهید.

برای رشته پزشکی در ترکیه، تایید وزارت علوم کافی است؟

خیر. مدرک پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی فقط در وزارت بهداشت ارزشیابی می شود. دانشگاهی که در فهرست وزارت علوم است ممکن است در فهرست وزارت بهداشت نباشد و برعکس. پس برای این رشته ها فقط فایل رسمی وزارت بهداشت ملاک است.

جمع بندی

فهرست دانشگاه های ترکیه مورد تایید وزارت علوم برای سال شروع ۲۰۲۶ کوتاه تر و سخت گیرانه تر از فهرست قبلی است. نوزده دانشگاه با گروه و مقاطع مشخص در آن آمده و دانشگاه های گروه ج فقط تا کارشناسی ارشد ارزشیابی می شوند. برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، تنها مرجع، فایل رسمی وزارت بهداشت است که برای ترکیه ۱۷ دانشگاه دارد و قواعد سخت تری مثل الزام کل دوره در دانشگاه تایید شده و آزمون پیش کارورزی را به همراه می آورد.

پیش از پرداخت شهریه، سال شروع دوره اصلی، نام دقیق دانشگاه، مقطع و رشته را در فهرست همان سال تطبیق دهید، نسخه فهرست را ذخیره کنید و برنامه حضور خود را با جدول اقامت هماهنگ کنید. برای دیدن تصویر کامل تحصیل در این کشور، از شرایط پذیرش تا هزینه زندگی، مقاله تحصیل در ترکیه را بخوانید. اگر بورسیه هم در برنامه شماست، لیست رشته های بورسیه ترکیه کمک می کند رشته را با دانشگاه های تایید شده کنار هم بسنجید. برای استعلام دانشگاه یا مشاوره انتخاب، از صفحه خدمات اپلای پورت یا تماس با ما با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

فرزاد دانایی
فرزاد دانایی

فرزاد دانایی هم بنیان گذار و مدیر عامل Applyport، با بیش از ۷ سال سابقه تخصصی در حوزه مشاوره تحصیلی و پذیرش دانشگاه‌های ترکیه، تاکنون در مسیر ثبت‌نام و ورود بیش از ۷۰۰۰ دانشجو به دانشگاه‌های ترکیه فعالیت داشته است. فارغ‌التحصیل کارشناسی مهندسی عمران از دانشگاه سراسری تبریز و کارشناسی ارشد مهندسی عمران – سازه از دانشگاه فنی استانبول (ITU) و در حال حاضر دانشجوی مقطع دکتری مهندسی عمران – سازه در دانشگاه فنی استانبول است. تجربه چندین‌ساله در سیستم آموزش عالی ترکیه، در کنار سابقه دانشگاهی و فعالیت حرفه‌ای در حوزه پذیرش دانشجویان بین‌المللی، زمینه ارائه مشاوره تخصصی برای انتخاب دانشگاه، رشته و مسیر تحصیلی مناسب در ترکیه را فراهم کرده است.

سوالات متداول

در جستجوی سامانه رسمی وزارت علوم برای سال شروع ۲۰۲۶ و کشور ترکیه، نام Istanbul Aydın University دیده نمی شود. در فهرست های رسمی ترکیه برای بازه های سپتامبر ۲۰۲۳ تا اوت ۲۰۲۴ و سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ هم این نام نبود. وضعیت رشته های پزشکی این دانشگاه را باید جداگانه در فایل وزارت بهداشت ببینید. معرفی کامل دانشگاه در مقاله دانشگاه آیدین استانبول آمده است.

نام Medipol University - Istanbul در فهرست رسمی ترکیه برای بازه سپتامبر ۲۰۲۳ تا اوت ۲۰۲۴ در گروه ج بود، اما در فهرست سپتامبر ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ و در جستجوی سال ۲۰۲۶ دیده نمی شود. کسانی که در بازه تایید شروع کرده اند، با ضوابط همان زمان سنجیده می شوند. رشته های پزشکی مدیپول را باید در فایل وزارت بهداشت بررسی کنید.

بله. Bilkent University در فهرست سال شروع ۲۰۲۶ در گروه ب (خوب) ثبت شده و کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری آن قابل ارزشیابی است. این تایید برای گروه های علوم انسانی، فنی و مهندسی، علوم پایه، هنر و کشاورزی است.

طبق گزارش اردیبهشت ۱۴۰۵ خبرگزاری مهر به نقل از مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، در فهرست ۲۰۲۵-۲۰۲۶ که برای ورودی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ هم معتبر است، ۱۷ دانشگاه از ترکیه حضور دارند. نام این دانشگاه ها را فقط از فایل رسمی سایت edd.behdasht.gov.ir بخوانید.

طبق پرسش و پاسخ رسمی سازمان امور دانشجویان، اگر دانشگاه در طول تحصیل حذف شود یا گروهش پایین بیاید، ارزشیابی بر اساس ضوابط زمان شروع تحصیل انجام می شود. در وزارت بهداشت هم زمان شروع دوره اصلی ملاک است. برای همین نسخه فهرست سال شروع خود را نگه دارید.

ارسال نظر

اشتراک‌گذاری

ApplyPort

ApplyPort پلتفرم تخصصی تحصیل در ترکیه و پذیرش تحصیلی است که تمام مراحل اپلای را در یک مسیر ساده، شفاف و هوشمند برای شما فراهم می‌کند. از انتخاب دانشگاه و رشته مناسب در ترکیه و بررسی شانس پذیرش و دریافت بورسیه گرفته تا آماده‌سازی مدارک، اخذ پذیرش، خدمات ویزا و اسکان، تیم متخصص ApplyPort در تمام مسیر همراه شماست. اگر قصد تحصیل در ترکیه دارید، می‌توانید با کمک کارشناسان ApplyPort بهترین دانشگاه و رشته را متناسب با شرایط، اهداف و بودجه خود انتخاب کنید و مراحل پذیرش تحصیلی را با اطمینان بیشتری پیش ببرید.

به اعتبار اعتماد شما اینجا ایستاده ایم

این آمار تنها بخشی از نتیجه اعتماد شما به اپلای پورت می‌باشد

+۴۰۰۰

مشتری وفادار

+۳۲۵

موقعیت تحصیلی متنوع

%۹۸

رضایت مشتریان

تمامی حقوق مادی و معنوی محفوظ است